kedimag

Kedilerde düşük vücut sıcaklığı: Hipotermi

Çoğu insan, kedilerin aşırı soğuk havalara dayanıklı olduğunu düşünür ancak bu doğru değildir. Kediler, soğuk havalarda donma ve hipotermi riski altındadır. 

Mükemmel kürkleri kedileri soğuğa karşı korusa da Sibirya ve Norveç Orman Kedisi (Kuzey Avrupa) ve Maine Coon (Kuzey Amerika) gibi bazı ırkların kürkleri daha dayanıklıdır. Bu kediler tarihte hep dışarıda yaşamış ve vücutları soğuk havaya adapte olmuştur. Sfenks, Devon ve Cornish Rex gibi diğer hafif kürklü kedi ırkları ise bu açıdan pek şanslı değildir. 

Uzun ya da kısa tüylü tipik bir ev kedisi dayanıklı görünse de gerçekte sıfırın altındaki sıcaklıklara çok dayanıklı değillerdir. Bir kedinin kış günü dışarıda bırakılması veya rüzgar alan, nemli depo/barınak gibi bir yerde yaşaması durumunda tüm vücudu hızla soğuyarak hipotermi oluşabilir. 

Hipotermi nedir?

Hipotermi, normal vücut sıcaklığının altı olarak tanımlanan tıbbi bir durumdur. Üç aşaması vardır: hafif, orta ve ağır. Hafif hipotermi vücut sıcaklığı 32-35°C, orta derecede hipotermi 28-32°C, ağır hipotermi ise 28°C’den düşük sıcaklıkları işaret eder.

Hipotermi, bir hayvanın vücudu artık normal sıcaklığı koruyamadığında ortaya çıkar ve merkezi sinir sisteminin çökmesine neden olur. Kalp ve kan akışı, solunum ve bağışıklık sistemi de etkilenebilir. Düzensiz kalp atışı, nefes almada zorluk ve komaya varabilecek bilinç kaybı olabilir.

Kedilerde hipoterminin belirtileri

Hipoterminin belirtileri, şiddetinin seviyesine göre değişir. Hafif hipotermi, halsizlik ve titremeden dolayı belirgindir. Orta dereceli hipotermi; kas sertliği, düşük tansiyon, sersemlik ve yavaş nefes alma ile kendini belli eder. Şiddetli hipoterminin özellikleri ise sabit ve irileşmiş gözbebekleri, duyulmayan kalp atışı, nefes almada zorluk ve komadır.

Kedilerde hipoterminin sebepleri

Hipotermi genellikle düşük sıcaklıklarda görülür ancak yeni doğan yavrularda vücut ısısı düşüklüğü nedeniyle normal hava sıcaklıklarında da hipotermi olabilir. Küçük ırklar, yavru hayvanlar ve yaşlı hayvanlar vücut ısılarını kaybetmeye daha yatkın olduklarından yüksek risk altındadır. Anestezi altındaki hayvanlar da yüksek risk grubundadır.

Riski artırabilecek diğer faktörler, beynin iştah ve vücut sıcaklığını düzenleyen kısmı olan hipotalamus hastalıkları ve ayırt edici özelliği düşük tiroid hormonu seviyeleri olan hipotiroidizmdir.

Kedilerde hipotermi tanısı

Soğuktan donmak üzere olan bir kedi görürseniz bunu her halinden anlarsınız. Onu birkaç saat boyunca ısıtılmış bir ortama götürün. Uyanık olduğundan ve bir şeyler yediğinden emin olmak için pisiyi dikkatle izleyin. Özellikle kulaklarda, patilerde veya kuyruğunda normal olmayan bir renk değişimi fark ederseniz, bu hipotermi başlangıcı olabilir. Kediyi derhal veterinere götürmelisiniz.

Gideceğiniz klinikte kedinin vücut ısısı ölçülür. Solunum ve kalp atışlarındaki düzensizlikler kontrol edilir. Kedinizin kardiyovasküler durumunu belirlemek için EKG çekilebilir. Alternatif nedenleri teşhis etmek için idrar ve kan tahlili yapılabilir. Bu testler düşük kan şekeri, metabolik bozukluklar ve kalp hastalıklarını gösterebilir.

Kedilerde hipotermi tedavisi

Kedi, normal vücut sıcaklığına ulaşılana kadar aktif olarak tedavi edilir. Hem ısı kaybını önlemek, hem de kedi ısınırken ölümcül olabilecek potansiyel düzensiz kalp atışını önlemek için hareket en aza indirilmelidir. Yeniden ısıtma sırasında, ılık kan ile soğuk vücut yüzeyi arasında temas sağlanırken vücut sıcaklığı ilk olarak düşebilir.

Hafif hipotermide, daha fazla ısı kaybını önlemek için ısı yalıtımı ve battaniyeler yeterli olabilirken, orta dereceli hipotermi aktif dış ısınmayı gerektirir. Bu, kedinin gövdesini ısıtmak için uygulanan ışıyan ısı veya ısıtma yastıkları gibi harici ısı kaynaklarının kullanımını içerir. Yanmaları önlemek için kedinin cildi ve ısı kaynağı arasına koruyucu bir tabaka yerleştirilmelidir.

Şiddetli hipotermi için, ılık su lavmanı veya intravenöz tedavi gerekebilir. (İntravenöz tedavi, sıvı solüsyonların doğrudan kan akımına verilmesidir.) Şiddetli hipotermilerde yüz maskesi ile uygulanabilen oksijen ve kan hacmi desteği için uygulanan intravenöz tedavi, duruma yardımcıdır. Daha fazla ısı kaybını önlemek için tüm sıvılar ılık olarak verilmelidir.

Tedavi süresince, kedinin vücut ısısı, kan basıncı ve kalp atışı izlenmelidir. Soğuk havalarda oluşabilecek bir başka risk olan soğuk yanığının kontrol edilmesi de önemlidir.

Kedilerde hipotermi nasıl önlenir?

Kedilerde hipotermi ve donmanın önüne geçmek için aşırı soğuk havalarda kedileri içeride ya da ısıtılmış bir yerde tutmak, uzun süre soğuk havaya maruz bırakmamak gerekir. Bu özellikle risk altındaki hayvanlar için önemlidir. Bir hayvanın hipotermi riskini artıran faktörler arasında çok genç veya yaşlı olması, vücut yağının düşük olması, hipotalamik hastalık/hipotiroidi ve önceden geçirdiği anestezik/cerrahi operasyonlar sayılabilir. Hasta veya kan şekeri düşük (hipoglisemi) olan yeni doğan hayvanlar normal ortamlarda bile hipotermi riski altındadır. Anestezi uygulanmış hayvanlarda hipotermiyi önlemek için hasta ılık tutulmalı ve ameliyat sonrası vücut sıcaklığı izlenmelidir.

Sokak kedileri için ne yapılabilir?

Eğer sokaktaki tüylü dostlarımızı hipotermiden kurtarmak istiyorsanız, onlara rüzgarı, karı ve buzu dışarıda tutacak iyi yalıtılmış bir barınak ya da kedi evi sağlamaya çalışın. Yalıtımlı bir kedi evi yapmak hem kolay, hem de ucuzdur. Üstelik evinize yakın ya da yolunuzun üstünde bir yere yerleştirerek kedi evine sürekli mama ve su bırakabilirsiniz.

Kiler, depo, ahır benzeri bir yapıda, yanmaz malzemeden, üstü açık bir yuvanın tepesine asılacak bir ampul, yayacağı ısıyla, kedileri makul derece ısıtabilir. Çiftçiler yeni doğan çiftlik hayvanlarını ve civcivleri ısıtmak için bu yöntemi sıkça kullanılır. Bu amaç için üretilmiş kızılötesi bir ampul de satın alınabilir. Söz konusu bir anne kedi ve yavrularıysa, onları içeriye almanız en iyisidir.

Yorum yap

Bizi takip etmek ister misiniz?